Thơ Thanh Nguyên

gặp bạn chiều mưa nơi quán bạn
chung bàn đối mặt - giọt mưa xiên
sợ pha lê vỡ theo khoảng lặng
bạn vô tình (hay cố ý ?) huyên thuyên

ta từng có một thời để nhớ
sáng lắm vầng trăng chốn bạt ngàn
ở đó tình yêu thơm cỏ dại
gió vô tình (hay cố ý ?) bay ngang…

ở đó rừng giăng sương nối núi
bếp lửa cơi bùng ấm suốt đêm
ở đó thơ tình không giấy viết
thuộc lòng từng chữ dễ dầu quên

quán bạn tiếc không là ở đó
mưa chiều không đủ níu chân nhau
sực tỉnh cho dù chưa quá chén
chiều mưa vừa đủ lạnh câu chào

ước ta trẻ lại được, thì…
anh làm Vô Kỵ bút chì cầm tay
tình theo năm tháng còn phai
huống hồ giữ đậm nét mày Triệu Minh

NGỎ

tôi chưa kịp viết thư tình mực tím
mới vừa khô giữa tập – lá thuộc bài
thoắt đã thấy mình ngập ngừng trước ngõ
ba lô to đùng mà nhỏ bé đôi vai

chúng tôi có những chuyện đời tương tự
(cũng nông trường biên giới, cũng cao lương…)
tưởng y hệt đến từng niềm thương, nhớ
chỉ khác nhau mỗi ngóc ngách tâm hồn

tôi tính tuổi mình – nhân đôi tuổi bạn
mượn dòng thơ khơi gợi lại dòng đời
những viên sỏi nhặt ra từ khúc cạn
phải chăng là ký ức của buồn vui ?

thời gian gõ phím đàn hai mươi tiếng
có thanh cao xen lẫn với thanh trầm
màu lan tím và sắc vàng cỏ úa
cứ quyện vào như vệt nắng chiều râm…

tôi ngày ấy cũng trẻ như bạn vậy
tiếc tầm xuân nụ biếc chỉ một lần
để giờ khi nhắc lại thời con gái
thầm trách người quên đưa sáo sang sông…

NGƯỜI THẦY ĐẦU TIÊN
*Truyện ngắn của Aimatôp

Khi ngắm trẻ con cắp sách đến trường
nơ cánh bướm đủ màu cài mái tóc
đồng phục tinh tươm
nắng tràn khóe mắt
những bậc thềm thấp chũm dưới chân chim
tôi lại nghĩ về người thầy đầu tiên
như một người mang tên Đuysen,
chẳng hạn…

Để các em tin cuộc đời là ánh sáng
thầy nhóm lửa lên bằng chính cuộc đời thầy
đứng trước các em
một chú lính gầy
quân phục cũ
ủng hồng quân cũ
cuộc cách mạng mang sức trào của lũ
cuốn những ngày tăm tối trôi xa…
nhưng vùng Trung Á còn xa quá Matxcơva
lời thầy nói đắm chìm vào bão tuyết
ngôi trường nhỏ ra đời trong giá rét
bầy trẻ thơ run rẩy đọc vỡ lòng
chưa thể đổi thay nhiều
dù cách mạng thành công
thầy vẫn phải đấu tranh cùng bạo lực
máu đã đổ
như một lời thách thức
cây phong gầy quay quắt giữa phong ba

Giữa gầm gào vó ngựa roi da
giữa thảo nguyên lạnh và sa mạc nóng
tình yêu lặng như một dòng sông rộng
giữ mãi màu xanh đằm thắm cho trời
cây phong thầy trồng lớn lên có đôi
mà ngôi trường cũ chỉ còn là dấu vết
người thầy ấy ra sao
không ai biết
năm tháng…chiến tranh…
Đuy-sen ở đâu rồi ?
và tình yêu chưa thổ lộ một lời
thầy nuôi dưỡng thành đôi phong cứng cáp
một lần gọi “Antưnai !”
khi từ biệt
đủ cho cô trò nhỏ nhớ suốt đời
để suốt đời
cô thầm gọi “Thầy ơi !”

Phủi trang sách
hai mươi năm bụi bặm
tạm quên cõi đời thường rối rắm
gặp một thời tuổi trẻ vẫn còn nguyên
Ai – của tôi – người thầy đầu tiên ?
như một người mang tên Đuysen,
chẳng hạn…

(1976 – 2000)

PHÁC HỌA NÀNG

Một dòng tóc đổ bờ vai
Chảy qua năm tháng trả vay sắc màu
Thuở còn quân tử theo sau
Ngẩn ngơ một lọn hương cau đuôi gà
Vai trần lộ dưới đèn hoa
Gánh gồng từ đấy thế là oằn vai

Đời suôn cũng đã đường dài
Huống hồ cắc cớ rủi may rập rình
Có khi nhẩm tính xuân xanh
Nàng ngồi tự nhặt tóc mình hoa râm
Đi qua đồi quế tìm trầm
Có khi rướm máu bàn chân
cũng đành...
Đi qua chinh chiến thanh bình
Có khi đôi lứa...
một mình, có khi...
Ngày, đêm, mưa, nắng...vần xoay
Cái cò xoãi cánh mềm bay ngang trời

Bao giờ hoa cỏ còn tươi
Tháng giêng tháng chạp còn môi son nàng
Những đôi vai nhỏ nhẹ nhàng
Gánh thời gian, gánh trần gian chập chùng
Phù dung gửi lại tấm lòng
Dù đi qua phía sau xuân, hãy còn...

LIÊN TƯỞNG . . .

Lúc nào đó
bày cỗ đón giao thừa
con cảm giác trở về thời thơ bé...
Chiêm nghiệm qua bao hợp tan dâu bể
như chưa bao giờ cha mẹ cách xa con
như gót hài xuân đi mãi không mòn
đến cuối năm…
có khi nào lỗi hẹn

Núi cựa
đất rung
sóng ngầm xô biển
trong những ngày mong đợi mùa xuân
như lòng con khi chao đảo cô đơn
thèm một vòng ôm
cái xoa đầu mát rượi...
thèm một lời khuyên
một câu an ủi...
như ngọn gió của thiên nhiên đã qua mùa đông
chưa tới mùa hè
ngọn gió của tấm lòng tha thứ chở che
tiếp sức cho con chào đời
và khôn lớn…
Hạt sỏi vô hình
lòng người cồm cộm
lấp lằn ranh tối - sáng nhập nhòa
may còn mùa xuân dừng lại
cho hoa
cho lá nỏn
và nắng mai óng ánh...

Lúc nào đó
giữa vô vàn vặt vạnh
thử nhắm mắt
hình dung
điều gì đó lớn lao
thấy mẹ quanh năm tần tảo cơ cầu
dành dụm cho con ngày xuân áo mới
lại thấy cha mưa dầm nắng dội
giờ học chưa tan đã đón đợi cổng trường...
Chiếc tổ nào bện bằng những cọng rơm
lắt lay gá trên cành cây vững chãi
thầm dõi theo cánh chim non vung vẫy
háo hức bay vào khoảng trời xanh…

Chỉ có mùa xuân đồng cảm
biết rằng
cành ấy là cha rơm kia là me
bởi nhân gian có khác gì chim bé
chỉ khi khắc nghiệt đất trời
trôi dạt dòng đời...
lại ngóng chờ xuân
để được bình yên
để được reo mừng !

Câu đối tết thắm tươi màu liên tưởng

ƯỚC CHO HUẾ

Huế vẫn là nơi tôi ước đến
chừng nào chạm được nét tôn nghiêm
lần từng bậc cấp lên Thiên Mụ
dón nắng rơi trên lá trúc mềm

Chừng nào sờ tới ngai thiên tử
nằm chơ vơ giữa điện Thái Hòa
cố hiểu ghế đồng vì sao lạnh
lại từng làm máu nóng can qua

Tôi chưa đứng dưới chân núi Ngự
chưa ngồi thuyền khoát nước sông Hương
làm sao tả nổi hồi chuông đổ
áo tím hay hoa tím góc vườn ?..

Người xưa gởi gấm trong di tích
cộ đèn chao nhã nhạc cung đình
điệu hò mái đẩy bao dâu bể
sắc sảo buồn vui mỗi khóe nhìn...

Cơn bão trái mùa trùm phủ Huế
Cửu đỉnh trong mưa sủng nước trời
Ngọ Môn ghị đất qua cơn lốc
tượng vua gồng - đá lạnh tái môi

Huế dẫu là nơi tôi ước đến
xin ước mùa xuân đến trước tôi
nhang vồng ngày tết hương lại tỏa
ấm lại lòng - nước mắt thôi rơi

TẢN MẠN TỪ MỘT NGƯỜI QUEN

Tôi có quen một tiền bối
đi bộ gần suốt quãng đời
đi từ Nam chí Bắc
từng lên ngược về xuôi
Hiểu tuồng thế sự bởi thuộc tích con người
rõ cặp mặt nạ khóc-cười
từ hậu trường
ra sân khấu
biết vai anh hùng trừ bạo
vai tham quan tiểu nhân
có khi - không chỉ một lần
do cùng một người thủ diễn !

Thôi thì,
“dĩ bất biến ứng vạn biến”...
giữa tuồng đời, ta cố giữ lòng ta
như vị tiền bối già tôi may mắn còn được biết... Nay hậu sinh bắt chước
lê mòn dép
ngóng bóng cụ đồ viết liễn chào xuân
để được cảm giác yên lòng
rằng giữa pha trộn đục trong
vẫn bàng bạc một mênh-mông-văn-hiến...

Cứ đi, cứ đi
đừng quay đầu
đừng nhẩm đếm
bởi bước chân người đo sao hết càn khôn ?
Chỉ may ra...
sống cho xứng linh hồn
không nhầm lẫn giữa hình với bóng
biết trả đúng giá những gì trót vay cuộc sống
để mùa xuân luôn mang hi vọng bắt đầu :
làm mới lại lòng mình
đi tiếp đến mùa sau

Thử ướm bước vào dấu chân tiền bối...
lắng nghe giữa còi xe inh ỏi
tiếng lá đáp nhẹ nhàng
giữ lại nét xuân ngoan

ƯỚC GÌ

Ước gì trẻ lại đôi mươi
trả tôi về cái buổi ngồi với anh
Bên nhau giữa lũng cỏ xanh
áo xanh bàng bạc
chợt thành xanh tươi …
Ước gì trả lại cho tôi
bếp rừng khuya tủa sao rơi quanh mình
thông minh mách bảo tâm linh
điều - màu cúc trắng
lặng thinh tỏ bày
Ước gì trả lại thơ ngây
rụt rè phó thác bàn tay anh cầm…

Một phần năm của trăm năm
trôi qua
để “ước gì…”
lâm râm buồn

ĐIỀU CHƯA ẢO

“Quê ta đã có internet”
chuyện lớn giờ đây hóa nhỏ rồi !
nối mạng đi vào bao trang web
kể như hóng được bấy chuyện đời

Ta di con chuột vài phân nhỏ
đã thấy mình đi một quãng dài
lãng mạn tựu hình nhờ thông số
tựa thể đời thu gọn trong tay

Thú vị chi bằng ngồi tại ghế
viễn du trong thế giới nghe nhìn
đằng sau đâu đó lời nhỏ nhẻ
dội tiếng cười gằn của thông minh

Ai chưa nối mạng… vì ít vốn
hay bởi vì không dám phập phồng ?
thấy bên ánh sáng còn hỗn sắc
thấy mình lưu lạc giữa mênh mông

May mắn ! ngõ nhà còn rất thật :
tan sở… chợ về… đưa đón con…
Niềm vui sum họp chưa là ảo
bỏ lúc ngồi trước máy cô đơn

NGÀY RẰM

Tôi quên rằm
tự bao giờ ?
Khi trăng giữa tháng vẫn bơ vơ tròn
Hoa lài hoa huệ còn thơm
Núi sông vẫn tỏa khói sương là đà
Tận cùng trong tạp âm pha
Trong veo tiếng mõ
Nhớ ra…
Ngày rằm

LUÂN HỒI

Mẹ như áo trắng ngã màu
Dọc ngang
nghìn sợi cần lao
ố vàng…
Con là đời mẹ sang trang
Cánh buồm trắng muốt dệt toàn mây trôi
Chỉ e …
sóng gió cuộc đời
Lại giăng mắc
những nhịp thoi
nhọc nhằn

CHỢ GIỮA NÚI

Núi chót vót - núi cao là thế. Chống gậy ta tìm lối dễ đi, chân chồn gối mỏi… mừng gặp chợ (được nghỉ ngơi lại thoả hiếu kì !)

Chợ nhóm rộn ràng men vách đá. Có món đem lên từ đồng bằng bán cho người quanh năm ở núi bởi “thị thành” ? nghe xa xỉ xa xăm…

Có món dành cho người hành hương lạ lẫm chưa quen cách cúng dường - thần thánh nơi này nom gần gũi càng lên cao càng ngát nhang thơm…
Lũ nhóc tung tăng lên xuống bậc, thoăn thoắt đôi người quẩy gánh mau… Núi vừa khí phách vừa yên ấm, quán lá chông chênh trêu vực sâu…

Ta ướm hạt tràng xanh cẩm thạch, phẩy cho vui chiếc quạt đồi mồi - mang tiếng nửa đời là kẻ chợ, nay lơ ngơ giữa sạp dựng ngang trời.

Ở đây mua bán hồn nhiên quá - chỉ thấy áo sờn không nghe tiếng đãi bôi…

Núi Cấm - 2000

GÓC KHUẤT

khuất ở một góc phố
cánh mai lặng nở sau rào
không ong bướm
chỉ mưa nắng lao xao

khuất ở một góc nhìn
chiếc khăn san mở hé
tiếng thở dài rất khẻ
người đâu biết
lầm lũi quay lưng

khuất ở một góc nhớ
em trách em dối lòng
hoài mong chi bước chân
đã biết chắc
không bao giờ đến nữa

TẾT QUA MÙA LŨ

Ở vùng sông nước quanh năm
em tôi bảo :
lũ viếng thăm ?
chuyện thường !
độ rày mưa bão luôn luôn
miệt này giông gió thất thường thiếu chi…
đến trường – vuốt mặt mà đi
ra đồng vớt lúa đem về nóc phơi
mặt bán đất lưng bán trời
vượt qua tháng chín tháng mười
triều lên…
mới hay cái tết kề bên
lục bình hoa nở làm duyên giữa nhà !
em tôi có khác chi hoa
tím buồn khi lũ lướt qua quê nghèo
tôi về
quà tết mang theo
mong san xẻ chút bọt bèo thành đô…

TRANH LẬP THỂ

tròn như trăng vành vạnh
trổ màu ngói rêu xanh
nơi em chờ anh
một đêm chưa xa lắm…
vuông như ô cửa sáng
sáng ánh mắt ánh đèn
nơi anh hôn em
một lần không xa lắm…
chiếc bàn chữ nhật đầy bóng nắng
nơi anh phóng khoáng ngồi đàn
nơi em ngồi nghe thật ngoan
nơi ta bên nhau
một thời thành một thuở…
hình tam giác hình thang
em, anh và ai nữa ?
nhúm kỷ hà chồng chéo lên nhau
rồi những ngón tay lem luốc sắc màu
ngớ ngẩn kéo song song hai đường thẳng…
từ khi ấy ta gọi nhau là bạn
vẫn vụng về để lộ chút tình xưa
trên bức tranh
không ghi giá không cài nơ
dưới lập thể
có nụ-hồng-hóa-thạch

TỰ TRÁCH

bà em quen nếp lễ chùa
cứ vào cuối chạp đã lo nhang đèn
mẹ hồi ấy cũng bằng em
guốc vông lốc cốc theo xem kiểng chùa
gốc đa tam bảo già nua
mà lá xanh mướt như vừa lên cây
tập quì tập chấp hai tay
nghe hơi ấm núi sông vây quanh mình…
về nhà tập nặn bánh in
tập chưng dừa đủ xoài bên mãng cầu
bánh in gói giấy kiếng màu
nhón chân cố đặt trên cao bệ thờ
giao thừa tĩnh lặng như mơ
trẻ con ngong ngóng thức chờ hiển linh…

bây giờ lém lỉnh thông minh
trẻ con đón tết vô tình dửng dưng
bà và mẹ có rưng rưng
khi em đến với mùa xuân hững hờ
bánh mua, hoa quả thiếu thừa
cổ truyền gắng giữ tục đưa ông bà
cho dù hương khói vị tha
trách mình còn…
huống chi là trẻ con

GIÁ VẢI

vải đầu mùa
giá mắc hơn bữa chợ
đi ngang giả bộ không nhìn
đợi giữa mùa
người bán mời mọc
người mua làm thinh
rẻ nữa
rẻ nữa
thôi, mua dùm đấy nhé !
cả nhà ăn đến ngán
(bù lại đầu mùa)
những người phụ nữ mua
bán thứ trái tròn to
thứ trái ngọt ngon quí hiếm
chẳng ai cần biết đến
có thứ vải đắng cay
vườn Lệ Chi ?
nào nhớ của ai
thì ra, xưa
có người đàn bà tán gia bởi vải
lòng tị hiềm mượn hương vị hoa trái
giá đắc đến nghẹn ngào…
mới hay có đáng là bao
giá vải đầu mùa giữa chơ

Ý NIỆM

Ba trăm năm
thao thức thời gian
Chuyến hành trình không nghỉ

Nơi dừng bước những phu phen lãng tử
tứ xứ về đây khai khẩn đất đồi
thành phố trù phú - ngon như miếng mồi
trong mắt những tay săn đất .
Tầm vông chọi súng dài đại bác
tan tác mái nhà tranh
những chàng trai cô gái hiền lành
bị lưu đày biệt xứ . . .

Thành phố lộc xộc xe thổ mộ
người xa phu ế khách khảy đàn bầu
đường nhựa dần râm bóng những hàng sao
nhà biệt thự
rồi vườn cây cảnh . . .
Có một ngày Tháng Tám
cả thành phố xuống đường
đòi món nợ tầm vông
nấp sau balcon ẻo lả hoa hồng
người thực dân cuối cùng nhận ra mình bại trận

Căng tràn sức sống
thành phố bước những bước dài
công xưởng nhả khói đêm ngày
sáng đèn lồng khuya nhóm chợ
Bà tôi hồi thiếu nữ
áo cổ cao duyên dáng chiếc vòng kiềng
Mẹ tôi lớn lên
áo bà ba xẻ tà úp mở

Phải chăng vì quyến rủ
thành phố không bình yên ?
cuộc chiếm đất mới mệnh danh nhân quyền
ập đến . . .
những người yêu nhau lại chia tay đưa tiễn
hẹn nhau một ngày không xa
Tưởng một ngày không xa , vậy mà . . .
hai mươi năm - gặp lại
tình yêu còn trẻ mãi
người yêu nay đã già
ôm chầm nhau xót xa
giữa lòng Thành phố
Hai mươi năm
bao hố bom loang lở
bao mất mát , hy sinh. . .

Tôi đi trong Thành phố yên bình
hình dung con đường ba trăm năm gian khó
Tôi muốn hỏi Bà về phiến đá
Tôi muốn hỏi Mẹ về hàng cây
từ hai mươi năm ấy đến hai mươi năm nầy
đã thêm mấy hy sinh , mất mát
đã thêm bao người mở đất và giữ đất
để còn hoài một thành phố phương Nam
đã thêm bao cuộc đấu-tranh-tự-hoàn-thiện lặng thầm
để hôm nay không mắc nợ ngưòi đi trước. . .

Dẫu sao , dẫu sao
thành phố vẫn tràn tiếng hát
vọng lại bằng sức sống xa xưa
Tôi hóa thành trẻ thơ
giữa vòng tay Thành phố

Thơ Thanh Nguyên

27.12.05

QUÁN BẠN

má»i xem thÃªm

má»i ÄÄng

lÆ°u trá»¯

Thơ Thanh Nguyên

27.12.05

QUÁN BẠN

má»i xem thÃªm

má»i ÄÄng

lÆ°u trá»¯

má»i xem thÃªm

má»i ÄÄng